Pytania powtórkowe do lekcji “Wstęp do biotechnologii”
Pytania
- Co to jest biotechnologia?
- Dlaczego biotechnologię nazywa się dziedziną interdyscyplinarną?
- Na jakie dwa główne typy dzieli się biotechnologię?
- Czym charakteryzuje się biotechnologia tradycyjna?
- Czym charakteryzuje się biotechnologia molekularna?
- Jaka jest najważniejsza różnica między biotechnologią tradycyjną a molekularną?
- Jakie znaczenie miała biotechnologia już w starożytności?
- Jakie mikroorganizmy wykorzystuje się w fermentacji alkoholowej, a jakie w fermentacji mlekowej?
- Jakie produkty spożywcze powstają dzięki fermentacji mlekowej?
- Jakie produkty spożywcze są związane z fermentacją alkoholową?
- Na czym polega kiszenie jako metoda konserwacji żywności?
- Dlaczego kiszonki mogą być długo przechowywane?
- Jaką rolę odgrywa podpuszczka w produkcji serów?
- Jaką rolę pełnią bakterie i grzyby podczas dojrzewania sera?
- W jaki sposób drożdże uczestniczą w produkcji pieczywa?
- Na czym polega selekcja sztuczna?
- Czym jest udomowienie zwierząt?
- Jak selekcja sztuczna wpłynęła na powstanie współczesnych ras zwierząt hodowlanych?
- Jak selekcja sztuczna wpłynęła na cechy roślin uprawnych?
- Jakie znaczenie ma biotechnologia tradycyjna w przemyśle farmaceutycznym?
- W jaki sposób biotechnologia jest wykorzystywana w biologicznych oczyszczalniach ścieków?
- Czym są biopaliwa?
- Dlaczego biopaliwa uznaje się za alternatywę dla paliw kopalnych?
- Czym są polimery biodegradowalne?
- Jakie wyróżnia się obszary zastosowania biotechnologii oznaczane kolorami?
- Czym zajmuje się biotechnologia zielona?
- Czym zajmuje się biotechnologia czerwona?
- Czym zajmuje się biotechnologia niebieska?
- Czym zajmuje się biotechnologia biała?
- Czym zajmuje się biotechnologia fioletowa?
Odpowiedzi
- Biotechnologia to dziedzina nauki zajmująca się wykorzystywaniem organizmów, wirusów, komórek lub ich składników do wytwarzania produktów i usług. Często ma ona zastosowanie na skalę przemysłową.
- Biotechnologia jest dziedziną interdyscyplinarną, ponieważ łączy wiedzę z biologii, mikrobiologii, genetyki, chemii, medycyny, rolnictwa i technologii przemysłowej.
- Biotechnologię dzieli się na biotechnologię tradycyjną oraz biotechnologię molekularną.
- Biotechnologia tradycyjna polega na wykorzystywaniu naturalnie występujących organizmów i zachodzących w nich procesów biologicznych, bez bezpośredniej ingerencji w materiał genetyczny. Znajduje zastosowanie m.in. w przemyśle spożywczym i ochronie środowiska.
- Biotechnologia molekularna wykorzystuje metody inżynierii genetycznej, czyli celowe modyfikowanie materiału genetycznego organizmów. Dzięki temu można otrzymywać organizmy o pożądanych cechach lub wytwarzać określone substancje, np. leki.
- Najważniejsza różnica polega na tym, że biotechnologia tradycyjna nie opiera się na modyfikacji DNA, a biotechnologia molekularna wykorzystuje inżynierię genetyczną.
- Biotechnologia była wykorzystywana już w starożytności, np. przy produkcji chleba, piwa i wina, czyli produktów powstających dzięki działalności mikroorganizmów.
- W fermentacji alkoholowej uczestniczą głównie drożdże, a w fermentacji mlekowej — bakterie fermentacji mlekowej.
- Dzięki fermentacji mlekowej powstają m.in. kiszonki, jogurty, maślanki i część serów.
- Z fermentacją alkoholową związana jest produkcja piwa, wina oraz ciasta drożdżowego i pieczywa, ponieważ drożdże wytwarzają podczas tego procesu etanol i dwutlenek węgla.
- Kiszenie to metoda konserwacji żywności polegająca na wykorzystaniu bakterii fermentacji mlekowej, które przekształcają cukry w kwas mlekowy.
- Kiszonki mogą być długo przechowywane, ponieważ kwas mlekowy obniża pH środowiska, co hamuje rozwój wielu drobnoustrojów powodujących psucie się żywności.
- Podpuszczka odgrywa ważną rolę w produkcji serów, ponieważ powoduje ścinanie białek mleka, co umożliwia oddzielenie skrzepu i rozpoczęcie formowania sera.
- Podczas dojrzewania sera bakterie i grzyby rozkładają część białek i tłuszczów, dzięki czemu kształtują się smak, zapach i konsystencja sera.
- Drożdże uczestniczą w produkcji pieczywa, ponieważ wytwarzają dwutlenek węgla, który spulchnia ciasto i zwiększa jego objętość.
- Selekcja sztuczna polega na wybieraniu przez człowieka osobników o pożądanych cechach i dopuszczaniu ich do rozmnażania, aby cechy te występowały częściej u potomstwa.
- Udomowienie zwierząt to długotrwały proces przekształcania cech zwierząt pod wpływem działalności człowieka, prowadzący do powstania form bardziej przydatnych dla ludzi.
- Dzięki selekcji sztucznej powstały współczesne rasy zwierząt hodowlanych, np. krowy mleczne, bydło mięsne czy rasy o łagodniejszym usposobieniu, ponieważ człowiek wybierał do rozrodu osobniki o korzystnych cechach.
- Selekcja sztuczna wpłynęła na rośliny uprawne, prowadząc do powstania odmian o większych owocach, mniejszych nasionach, większej wydajności i lepszych cechach użytkowych.
- W przemyśle farmaceutycznym biotechnologia tradycyjna ma znaczenie m.in. w produkcji antybiotyków, np. penicyliny, która została odkryta dzięki grzybom z rodzaju Penicillium.
- W biologicznych oczyszczalniach ścieków wykorzystuje się drobnoustroje, które rozkładają substancje organiczne oraz uczestniczą w usuwaniu związków azotu i fosforu ze ścieków.
- Biopaliwa to substancje paliwowe otrzymywane z biomasy, czyli materii organicznej pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego.
- Biopaliwa uważa się za alternatywę dla paliw kopalnych, ponieważ są odnawialnym źródłem energii i mogą umożliwiać zagospodarowanie odpadów organicznych.
- Polimery biodegradowalne to tworzywa, które mogą ulegać rozkładowi pod wpływem działania mikroorganizmów, dlatego są uznawane za bardziej przyjazne dla środowiska niż wiele tradycyjnych tworzyw sztucznych.
- Wyróżnia się pięć głównych obszarów zastosowania biotechnologii: zieloną, czerwoną, niebieską, białą i fioletową.
- Biotechnologia zielona jest związana z rolnictwem. Obejmuje m.in. działania prowadzące do zwiększania produkcji roślinnej i zwierzęcej oraz uzyskiwania organizmów o pożądanych cechach.
- Biotechnologia czerwona jest związana z medycyną i farmacją. Obejmuje m.in. produkcję leków, biofarmaceutyków oraz rozwój diagnostyki genetycznej.
- Biotechnologia niebieska dotyczy środowisk wodnych, zwłaszcza mórz i oceanów, oraz wykorzystywania zasobów wodnych w badaniach i przemyśle.
- Biotechnologia biała jest związana z produkcją przemysłową. Obejmuje wykorzystanie mikroorganizmów do wytwarzania chemikaliów, dodatków przemysłowych oraz niektórych procesów oczyszczania.
- Biotechnologia fioletowa zajmuje się aspektami prawnymi, etycznymi i społecznymi biotechnologii, np. regulacjami prawnymi, patentami i oceną dopuszczalności różnych rozwiązań.
Subskrybuj nasz kurs online, aby uzyskać dostęp do pełnej treści lekcji.
Jeśli jeszcze nie potrzebujesz subskrypcji, sprawdź koniecznie nasze przykładowe lekcje dostępne zupełnie za darmo!

