Pytania powtórkowe do lekcji “Rozmnażanie i rozwój zwierząt”

1. Podaj definicję rozmnażania i wskaż dwa warunki, które musi ona spełniać.
2. Czym różni się rozmnażanie od rekombinacji genetycznej?
3. Jakie są dwa główne rodzaje rozmnażania u zwierząt?
4. Czym charakteryzuje się rozmnażanie bezpłciowe?
5. U jakich zwierząt występuje rozmnażanie bezpłciowe?
6. Czym charakteryzuje się rozmnażanie płciowe?
7. Co to jest gamia?
8. Na czym polega zapłodnienie?
9. Jakie są dwa rodzaje zapłodnienia ze względu na miejsce jego zajścia?
10. U jakich zwierząt występuje zapłodnienie zewnętrzne?
11. Dlaczego zapłodnienie zewnętrzne wymaga środowiska wodnego?
12. Na czym polega zapłodnienie wewnętrzne?
13. U jakich zwierząt występuje zapłodnienie wewnętrzne?
14. Jakie wyróżniamy formy rozrodu ze względu na rozwój zarodka?
15. Na czym polega jajorodność?
16. Co to są błony płodowe i u jakich zwierząt występują?
17. Jakie błony płodowe wyróżniamy u owodniowców?
18. Jaką funkcję pełni owodnia?
19. Jaka jest rola omoczni?
20. Jaką funkcję pełni kosmówka?
21. Co zawiera pęcherzyk żółtkowy?
22. Na czym polega jajożyworodność?
23. U jakich zwierząt występuje jajożyworodność?
24. Czym jest kanibalizm wewnątrzmaciczny?
25. Czym różni się jajożyworodność od żyworodności?
26. Na czym polega żyworodność?
27. Jakie struktury są charakterystyczne dla ssaków łożyskowych?
28. Jak rozwijają się zarodki u torbaczy?
29. Jakie są dwa główne typy rozwoju zarodkowego u zwierząt?
30. Na czym polega rozwój prosty?
31. U jakich zwierząt występuje rozwój prosty?
32. Czym charakteryzuje się rozwój złożony?
33. U jakich zwierząt spotykamy rozwój złożony?
34. Jak nazywa się larwa płazów i czym się charakteryzuje?
35. Na czym polega przeobrażenie u płazów?
36. Co odróżnia przeobrażenie zupełne od niezupełnego?
37. Czy u ssaków może występować rozwój złożony?
38. Czy błony płodowe występują u płazów?
39. Dlaczego zapłodnienie wewnętrzne było konieczne dla życia na lądzie?
40. Co to jest zygota?
41. Dlaczego rozmnażanie płciowe zwiększa różnorodność genetyczną populacji?
42. Jaką funkcję pełni mejoza w rozmnażaniu płciowym?
43. Jakie przystosowania umożliwiają owodniowcom rozwój zarodka w środowisku lądowym?
44. Jakie są zalety rozmnażania bezpłciowego w porównaniu z rozmnażaniem płciowym?
45. Dlaczego rozmnażanie płciowe mimo większych kosztów energetycznych jest powszechniejsze u zwierząt?
46. Podaj przykład zwierzęcia, u którego występuje partenogeneza.
47. Czym różni się zapłodnienie krzyżowe od samozapłodnienia?
48. Jaką funkcję pełni zewnętrzna osłonka galaretowata skrzeku u płazów?
49. Jakie czynniki mogą wpływać na sukces zapłodnienia zewnętrznego?
50. Dlaczego zapłodnienie wewnętrzne sprzyja większemu przeżywalności zarodków?
51. U jakiej grupy ssaków rozwój zarodka zachodzi w torbie lęgowej i jak się ona nazywa?
52. Dlaczego u owadów rozwój złożony może stanowić przystosowanie ewolucyjne?

Odpowiedzi

1. Rozmnażanie to proces powstawania nowych osobników z organizmów rodzicielskich, który zapewnia ciągłość gatunku oraz zwiększenie liczby jego przedstawicieli.
2. Rozmnażanie prowadzi do powstania nowych organizmów, natomiast rekombinacja genetyczna zmienia jedynie układ materiału genetycznego, nie prowadzi do powstania nowych osobników.
3. Rozmnażanie bezpłciowe i rozmnażanie płciowe.
4. Zachodzi bez udziału gamet, nie dochodzi do rekombinacji genetycznej, a potomstwo jest genetycznie identyczne z organizmem rodzicielskim.
5. U gąbek, parzydełkowców, niektórych płazińców i pierścienic.
6. Dochodzi do łączenia gamet (zapłodnienia), powstaje zygota, a organizmy potomne są genetycznie zróżnicowane. W procesie zawsze występuje mejoza.
7. Gamia to proces łączenia dwóch gamet – żeńskiej i męskiej.
8. Zapłodnienie to proces, w którym gameta żeńska łączy się z gametą męską, tworząc zygotę.
9. Zapłodnienie zewnętrzne i zapłodnienie wewnętrzne.
10. U ryb i płazów – organizmów wodnych.
11. Środowisko wodne chroni gamety przed wyschnięciem i umożliwia ich swobodne przemieszczanie się.
12. Dochodzi do połączenia gamet wewnątrz organizmu samicy, zazwyczaj w drogach rodnych.
13. U gadów, ptaków, ssaków i wielu owadów.
14. Jajorodność, jajożyworodność, żyworodność.
15. Samica składa jaja, a rozwój zarodka odbywa się poza jej ciałem, z wykorzystaniem materiałów zapasowych (żółtka).
16. To struktury, które chronią zarodek i umożliwiają jego rozwój – występują u owodniowców: gadów, ptaków i ssaków.
17. Owodnia, omocznia, kosmówka, pęcherzyk żółtkowy.
18. Owodnia tworzy komorę wypełnioną płynem, zapewnia środowisko wodne i chroni przed urazami mechanicznymi.
19. Omocznia gromadzi zbędne produkty przemiany materii i pozwala na resorpcję wody.
20. Kosmówka przylega do osłon jajowych i umożliwia wymianę gazową.
21. Pęcherzyk żółtkowy zawiera żółtko, czyli substancje odżywcze dla zarodka.
22. Zarodek rozwija się w jaju znajdującym się wewnątrz ciała matki, ale nie jest przez nią odżywiany.
23. U niektórych ryb, płazów, gadów i bezkręgowców, np. rekinów z rzędu lamnokształtnych.
24. To zjawisko, w którym silniejsze zarodki zjadają słabsze wewnątrz organizmu matki.
25. W jajożyworodności zarodek rozwija się w jaju, matka nie dostarcza pokarmu; w żyworodności zarodek otrzymuje pokarm od matki.
26. Zarodek rozwija się w ciele matki, która dostarcza mu wszystkie niezbędne substancje odżywcze.
27. Łożysko, pępowina i błony płodowe.
28. Rodzą się we wczesnym stadium, a dalszy rozwój przebiega w torbie lęgowej.
29. Rozwój prosty i rozwój złożony.
30. Organizm młodociany przypomina postać dorosłą, ale nie jest dojrzały płciowo.
31. U większości kręgowców, np. człowieka, ptaków.
32. Występuje stadium larwalne, różniące się budową i trybem życia od postaci dorosłej.
33. U owadów, płazów, niektórych pasożytów.
34. Kijanka – posiada skrzela zewnętrzne, długi ogon, żyje w wodzie.
35. Dochodzi do zaniku ogona i skrzeli, a rozwijają się płuca i kończyny – przystosowanie do życia lądowego.
36. W zupełnym przeobrażeniu larwa znacznie różni się od imago (np. motyl), w niezupełnym – jest do niego podobna (np. konik polny).
37. Nie – wszystkie ssaki mają rozwój prosty.
38. Nie – błony płodowe występują tylko u owodniowców.
39. Ponieważ umożliwia ochronę gamet przed wysychaniem, co było warunkiem życia na lądzie.
40. Zygota to pierwsza komórka nowego organizmu, powstała w wyniku zapłodnienia.
41. Rozmnażanie płciowe prowadzi do rekombinacji genetycznej, czyli tworzenia nowych kombinacji alleli, co zwiększa zmienność genetyczną populacji.
42. Mejoza umożliwia powstanie haploidalnych gamet, zapewnia redukcję liczby chromosomów i jest źródłem rekombinacji genetycznej.
43. Wykształcenie błon płodowych, które zapewniają ochronę przed wysychaniem, wymianę gazową, odżywianie zarodka i mechaniczną ochronę.
44. Rozmnażanie bezpłciowe jest szybsze, mniej energochłonne i pozwala na masowe tworzenie potomstwa w krótkim czasie.
45. Ponieważ zapewnia większą różnorodność genetyczną, co zwiększa zdolność adaptacyjną populacji.
46. Pszczoła miodna, niektóre jaszczurki z rodzaju Aspidoscelis, rozwielitki.
47. W zapłodnieniu krzyżowym gamety pochodzą od dwóch różnych osobników, w samozapłodnieniu – obie gamety pochodzą z jednego organizmu obupłciowego.
48. Chroni zarodki przed wysychaniem, uszkodzeniami mechanicznymi, ułatwia wchłanianie wody i utrudnia dostęp drapieżnikom.
49. Temperatura, obecność wody, jednoczesne uwalnianie gamet, brak zanieczyszczeń – to czynniki wpływające na skuteczność zapłodnienia zewnętrznego.
50. Zapłodnienie wewnętrzne zwiększa szanse zapłodnienia i przeżywalność zarodków, chroniąc je przed wpływem czynników zewnętrznych.
51. U torbaczy – rozwój przebiega w torbie lęgowej zwanej marsupium.
52. Rozwój złożony pozwala larwom i dorosłym owadom zajmować różne nisze ekologiczne, zmniejszając konkurencję i zwiększając efektywność wykorzystania środowiska.