Pytania powtórkowe do lekcji “Układ nerwowy i zmysły zwierząt”

Pytania

1. Jakie są trzy podstawowe funkcje układu nerwowego zwierząt?
2. Co to jest cefalizacja i z jakim typem symetrii ciała jest związana?
3. Jakie znaczenie ewolucyjne miało wykształcenie symetrii dwubocznej?
4. U jakiej grupy zwierząt występuje układ nerwowy typu siateczkowego?
5. Dlaczego układ siateczkowy jest korzystny u organizmów o symetrii promienistej?
6. Jak zbudowany jest układ nerwowy płazińców?
7. Co to jest układ nerwowy pasmowy i u jakich zwierząt występuje?
8. Jakie elementy tworzą układ nerwowy nicieni?
9. Co to jest pierścień okołogardzielowy i jaka jest jego funkcja?
10. Jakie cechy układu nerwowego pierścienic są związane z segmentacją ciała?
11. Co to jest układ drabinkowy i u kogo występuje?
12. U których zwierząt po raz pierwszy pojawia się wyraźny brzuszny łańcuszek nerwowy?
13. Jak zbudowany jest układ nerwowy stawonogów?
14. Z jakich części składa się mózg stawonogów i co to za struktury?
15. Czym różni się układ nerwowy głowonogów od innych mięczaków?
16. W jaki sposób powstaje mózg głowonogów i jaką ma budowę?
17. Jakie cechy układu nerwowego decydują o inteligencji głowonogów?
18. Dlaczego głowonogi są uznawane za najbardziej inteligentne bezkręgowce?
19. Jakie dwie główne części wyróżniamy w układzie nerwowym kręgowców?
20. Z jakich struktur rozwija się mózgowie kręgowców w okresie zarodkowym?
21. Wymień pięć wtórnych pęcherzyków mózgowych.
22. Z jakich pierwotnych struktur rozwijają się wtórne pęcherzyki mózgowe?
23. Jaką funkcję pełni kresomózgowie u kręgowców?
24. Za co odpowiada międzymózgowie?
25. Jaką funkcję pełni śródmózgowie u kręgowców?
26. Jakie funkcje pełni móżdżek i z czego powstaje?
27. Jakie procesy życiowe kontroluje rdzeń przedłużony?
28. Czym różni się budowa mózgowia ryb i płazów?
29. Jakie zmiany w budowie mózgowia pojawiają się u gadów?
30. Czym wyróżnia się mózgowie ptaków w porównaniu do gadów?
31. Jakie cechy ma kresomózgowie ssaków?
32. Czym jest centralizacja układu nerwowego i u jakich zwierząt jest najwyższa?
33. Dlaczego uważa się, że mózg ssaków jest najbardziej zaawansowany?
34. Jakie podstawowe zmysły wyróżniamy u zwierząt?
35. Czym są receptory i jaką pełnią funkcję?
36. Jak dzielimy receptory ze względu na źródło bodźca?
37. Co to są eksteroreceptory i interoreceptory?
38. Jakie rodzaje receptorów wyróżniamy ze względu na rodzaj odbieranego bodźca?
39. Za jakie bodźce odpowiadają mechanoreceptory i gdzie się znajdują?
40. Jakie bodźce odbierają chemoreceptory i podaj przykłady ich występowania?
41. Gdzie zlokalizowane są termoreceptory i co rejestrują?
42. Co to są nocyreceptory i jakie bodźce odbierają?
43. Gdzie występują fotoreceptory i jakie mają formy u bezkręgowców?
44. Czym różnią się oczy proste od złożonych u stawonogów?
45. Co to są omatidia i jaką funkcję pełnią w oczach złożonych?

Odpowiedzi

1. Odbiór i analiza bodźców, reakcja na bodźce, regulacja i koordynacja pracy narządów.
2. Cefalizacja to wyodrębnienie głowy jako centrum układu nerwowego i występuje u zwierząt o symetrii dwubocznej.
3. Symetria dwuboczna pozwoliła na ukierunkowany ruch i rozwój centralnego układu nerwowego.
4. Układ siateczkowy występuje u parzydełkowców.
5. Układ siateczkowy umożliwia reakcję na bodźce ze wszystkich stron, co jest korzystne dla organizmów osadzonych lub wolno poruszających się.
6. U płazińców występują zwoje nerwowe w rejonie głowy, od których odchodzą dwa pnie nerwowe połączone spoidłami poprzecznymi.
7. Układ pasmowy to układ z dwoma pniami nerwowymi i spoidłami poprzecznymi, występujący u płazińców.
8. Nicienie mają pierścień okołogardzielowy, od którego odchodzą pnie nerwowe.
9. Pierścień okołogardzielowy to struktura, która otacza gardziel i integruje przewodzenie bodźców.
10. U pierścienic układ nerwowy ma postać drabinkową, zbudowaną z obrączki okołoprzełykowej i segmentalnych zwojów.
11. Układ drabinkowy to dwa pnie nerwowe połączone poprzecznie w segmentach ciała, występujący u pierścienic.
12. Wyraźny brzuszny łańcuszek nerwowy pojawia się u pierścienic, a później rozwija się u stawonogów.
13. Stawonogi mają mózg zbudowany z trzech części i brzuszny łańcuszek nerwowy.
14. Mózg stawonogów składa się z przodomózgowia, śródmózgowia i tyłomózgowia.
15. Głowonogi mają wysoce rozwinięty, scentralizowany mózg, w przeciwieństwie do innych mięczaków.
16. Mózg głowonogów powstaje z połączenia zwojów mózgowych, nożnych i trzewiowych, może być otoczony chrzęstną puszką mózgową.
17. Głowonogi potrafią się uczyć, zapamiętywać i komunikować się, co świadczy o wysokim stopniu centralizacji mózgu.
18. Dzięki scentralizowanemu mózgowi i złożonym zachowaniom, głowonogi uznawane są za najinteligentniejsze bezkręgowce.
19. Układ nerwowy kręgowców dzieli się na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i obwodowy układ nerwowy (OUN).
20. Mózgowie rozwija się z trzech pierwotnych pęcherzyków: przodomózgowia, śródmózgowia i tyłomózgowia.
21. Pięć wtórnych pęcherzyków to: kresomózgowie, międzymózgowie, śródmózgowie, tyłomózgowie wtórne i rdzeniomózgowie.
22. Kresomózgowie i międzymózgowie powstają z przodomózgowia, śródmózgowie nie ulega zmianie, a tyłomózgowie wtórne i rdzeniomózgowie z tyłomózgowia.
23. Kresomózgowie odpowiada za odbiór i analizę bodźców zapachowych.
24. Międzymózgowie odpowiada za regulację popędów i zachowań, zawiera ośrodki głodu, sytości, pragnienia, walki i ucieczki.
25. Śródmózgowie analizuje bodźce wzrokowe.
26. Móżdżek odpowiada za koordynację ruchową i powstaje z tyłomózgowia wtórnego.
27. Rdzeń przedłużony kontroluje oddychanie, pracę serca i perystaltykę jelit.
28. Mózgowie ryb i płazów ma budowę liniową, ale u płazów pojawia się zarys półkul kresomózgowia.
29. U gadów pęcherzyki mózgowe zaczynają na siebie nachodzić, co umożliwia większą integrację funkcji.
30. U ptaków mózgowie jest większe i bardziej scentralizowane, choć kresomózgowie pozostaje gładkie.
31. Kresomózgowie ssaków jest duże, pofałdowane i wyraźnie zróżnicowane na dwie półkule.
32. Centralizacja układu nerwowego to skupienie funkcji w ośrodkach mózgowia, najwyższa u ssaków.
33. Mózg ssaków charakteryzuje się pofałdowaniem, półkulami i rozwiniętym kresomózgowiem.
34. Wyróżniamy: wzrok, węch, smak, dotyk, słuch i równowagę.
35. Receptory to komórki lub zakończenia nerwowe, które odbierają bodźce.
36. Dzielimy je na: eksteroreceptory (bodźce z zewnątrz) i interoreceptory (bodźce z wnętrza).
37. Eksteroreceptory odbierają np. światło, dźwięk, temperaturę, a interoreceptory rejestrują np. pH, ciśnienie krwi.
38. Wyróżniamy: mechanoreceptory, chemoreceptory, termoreceptory, nocyreceptory, fotoreceptory i elektroreceptory.
39. Mechanoreceptory rejestrują dotyk, ucisk, wibracje, znajdują się w skórze i narządach słuchu.
40. Chemoreceptory rejestrują bodźce chemiczne, np. w jamie gębowej, narządach węchu, u pierścienic – narządy nuchalne.
41. Termoreceptory wykrywają zmiany temperatury, głównie w powłokach ciała.
42. Nocyreceptory rejestrują bodźce uszkadzające, odpowiedzialne za odczuwanie bólu.
43. Fotoreceptory odbierają bodźce świetlne, u bezkręgowców mogą tworzyć plamki oczne.
44. Oczy proste to wgłębienia z komórkami światłoczułymi, oczy złożone są z omatidiów.
45. Omatidium składa się z rogówki, aparatu optycznego i komórek wzrokowych, tworząc element oka złożonego.